Medisch Gereviewd
Terug naar woordenlijst
Begrip

Endocannabinoïde Systeem (ECS)

Door Marieke BloembergenBijgewerkt op 18 december 2026

Definitie

Het endocannabinoïde systeem (ECS) is een biologisch signaalsysteem in het lichaam dat lichaamsprocessen reguleert via endocannabinoïden en cannabinoïde-receptoren.

Ook bekend als: ECS, endocannabinoïd systeem, endocannabinoidsysteem

Het endocannabinoïde systeem (ECS) is een van de belangrijkste signaalsystemen in je lichaam. Het werd pas in de jaren '90 ontdekt, maar reguleert vrijwel elk lichaamsproces.

Wat is het endocannabinoide systeem precies?

Het ECS is een netwerk van:

  1. Endocannabinoïden: Lichaamseigen stoffen vergelijkbaar met CBD en THC
  2. Receptoren: CB1 en CB2 receptoren in het hele lichaam
  3. Enzymen: Breken endocannabinoïden af na gebruik

Welke endocannabinoiden maakt je lichaam aan?

Je lichaam maakt zelf cannabinoïde-achtige stoffen:

StofFunctie
Anandamide (AEA)"Geluksmolecuul" - reguleert stemming en pijn
2-AGMeest voorkomend - reguleert immuunfunctie
Deze stoffen lijken chemisch op CBD en THC, vandaar de naam.

Wat zijn CB1 en CB2 receptoren?

Waar zitten CB1 receptoren en wat doen ze?

  • Locatie: Voornamelijk in hersenen en centraal zenuwstelsel
  • Functie: Reguleren pijn, stemming, eetlust, geheugen
  • THC-binding: THC bindt direct aan CB1 (veroorzaakt de "high")

Waar zitten CB2 receptoren en wat doen ze?

  • Locatie: Immuunsysteem, perifere organen
  • Functie: Reguleren ontstekingsreacties, immuunfunctie
  • Minder psychoactief: Binding veroorzaakt geen "high"

Welke processen reguleert het ECS?

Het ECS helpt bij het handhaven van homeostase (lichaamsbalans):

Welke lichaamsprocessen worden door het ECS geregeld?

  • Pijnperceptie en pijnmanagement
  • Slaap-waakritme
  • Stemming en emoties
  • Eetlust en spijsvertering
  • Immuunfunctie
  • Ontstekingsreacties
  • Temperatuurregulatie
  • Geheugen en leren
  • Vruchtbaarheid

Hoe beinvloedt CBD het endocannabinoide systeem?

CBD werkt anders dan THC op het ECS:

Hoe werkt THC op het ECS?

  • Bindt direct aan CB1 receptoren
  • Veroorzaakt psychoactieve effecten
  • Imiteert anandamide

Hoe werkt CBD anders dan THC op het ECS?

  • Bindt niet direct aan CB1/CB2
  • Werkt indirect via meerdere mechanismen:
    • Remt afbraak van anandamide
    • Beïnvloedt andere receptoren (serotonine, vanilloïde)
    • Moduleert de werking van het ECS

Dit verklaart waarom CBD niet psychoactief is: het activeert de receptoren niet direct.

Welke rol speelt het ECS in je gezondheid?

Wat is endocannabinoide deficientie?

Sommige onderzoekers suggereren dat een tekort aan endocannabinoïden (Clinical Endocannabinoid Deficiency) kan bijdragen aan bepaalde aandoeningen. Dit is nog niet bewezen, maar wordt onderzocht.

Hoe kun je het ECS ondersteunen?

Naast cannabinoïden kunnen ook andere factoren het ECS beïnvloeden:

  • Omega-3 vetzuren: Bouwstoffen voor endocannabinoïden
  • Beweging: Stimuleert productie van anandamide ("runner's high")
  • Stress: Kan het ECS verstoren
  • Slaap: Belangrijk voor ECS-functie

Waarom is kennis van het ECS belangrijk voor CBD-gebruikers?

Begrip van het ECS helpt om te begrijpen:

  1. Waarom CBD werkt: Het ondersteunt een bestaand systeem
  2. Waarom effecten variëren: ECS-functie verschilt per persoon
  3. Waarom het tijd kan kosten: Het ECS moet zich aanpassen
  4. Waarom dosering persoonlijk is: Iedereen heeft een ander ECS

Nu je het endocannabinoide systeem begrijpt, kun je verder lezen. De CBD doseringsgids helpt je jouw optimale dosis te vinden die past bij jouw ECS. Wil je terug naar het overzicht? Bekijk de hoofdpagina over CBD olie.

Bronnen & Referenties

Onze informatie is gebaseerd op de volgende bronnen:

Gereviewd door Floris Kamphuis MSc